Vợ ơi... anh rước được em về rồi! (3)

Bây giờ mình sẽ đổi chủ đề một chút, từ tình yêu chuyển sang kinh doanh. Mình đã suy nghĩ có nên viết bài này không hay chỉ kể lại chuyện tình cảmi, cuối cùng mình quyết định viết vì nếu không thì cả những chuyện yêu đương về sau cũng sẽ không được rõ ràng. Năm 2003 là năm bước ngoặt đối với mình. Trước đó mình chỉ làm thương mại, nói đúng hơn là làm đại lý độc quyền cho một công ty lớn của châu Âu. Mình là người khai phá thị trường cho công ty đó tại Việt nam, đổi lại thì trong một thời gian, công ty đó cho mình toàn quyền thương mại: hàng hoá, giá cả, marketing, thị trường… cứ thế cho đến năm 2002. 

Những bạn đã có kinh nghiệm trong ngành phân phối hàng hóa có lẽ đều biết, các công ty lớn của Âu Mỹ khi thâm nhập thị trường thường dùng các công ty bản địa để dọn đường. Họ chọn một nhà phân phối, đặt giá tương đối thấp và thực hiện việc giám sát vòng ngoài. Đến khi doanh thu tại chỗ lên đủ cao thì nhà sản xuất sẽ nhảy vào cuộc, trực tiếp nắm lấy quyền kinh doanh và cắt đứt nhà phân phối bản địa, hoặc sẽ nâng giá bán và biến nhà phân phối thành một dạng như người khuân vác cao cấp, với lãi suất phân phối chỉ chừng 4-5%.

Kịch bản tương tự đã xảy ra với mình năm 2003. Năm 2002, vị đại diện khu vực ân nhân của mình hết nhiệm kỳ về nước (và về hưu luôn), tay đại diện mới sang chỉ hơn mình 4 tuổi, đúng kiểu người kinh doanh hiện đại: nhanh nhẹn, quyết đoán và lạnh lùng. 4 tháng sau khi nhậm chức hắn hẹn gặp mình, thông báo “từ sang năm bọn tao sẽ nắm các quyền quản lý chiến lược, marketing và bán hàng. Việc của chúng mày là nhận đơn hàng, chở hàng đến và thu tiền. Lợi nhuận sẽ là 4,5%, miễn thương lượng!” 

Mình không quá bất ngờ vì đã phần nào đoán trước được chuyện đó. Tất nhiên không bao giờ mình có ý định làm phu khuân vác, nên mới bắt tay ngay vào nghiên cứu ý tưởng sản xuất đang hình thành trong đầu. Ý tưởng đó tới một cách khá tình cờ. Đầu năm 2003 mình đến thăm chị khách hàng ở khu chợ Bình tây, đang nói chuyện thì một người vào hỏi một loại nguyên liệu, chị nói hết rồi. Mấy phút sau lại có người gọi điện thoại hỏi đúng thứ đó, chị mới than vãn với anh chồng “dạo này đứt hàng nhiều quá, nghe khách hỏi mà rầu hết cả ruột”. Mình ngồi đó chỉ thuận miệng hỏi “cái này Việt nam không ai làm hả chị?”

Chị khách hàng lắc đầu ngay: “Có người Hoa thử rồi nhưng khó quá không làm nổi. Chú mà làm được, chị bao tiêu ngay 100%!” Trở về nhà mình bắt đầu nghiên cứu, theo lý thuyết thì loại nguyên liệu đó không quá phức tạp, nhưng thiết bị đắt tiền và cần một số bí quyết sản xuất nên Việt nam vẫn phải nhập khẩu hoàn toàn. Sau khi nghe thông báo của tay đại diện, mình mới dốc sức tìm kiếm, huy động tất cả các người quen ở Mỹ, Nhật và châu Âu để tìm nguồn chuyển giao công nghệ. Cuối cùng may mắn đã tới từ nơi ít hy vọng nhất là cậu bạn Hà lan cùng học hồi đại học, bạn của bố cậu ta chính là một chuyên gia về lĩnh vực này, hay nhất là ông ta đã về hưu và không có ràng buộc với công ty nào nữa.

Vậy là phần khó nhất đã giải quyết xong, đến khâu xây dựng và thiết bị. Đến đây mình mắc phải một sai lầm lớn là gọi người góp vốn, nhưng người đó lại là bạn bè. Đó là hai anh em bạn cùng học với mình hồi phổ thông. Ngoài việc gánh đỡ về tài chính, còn có lý do là người em rất giỏi tiếng Trung. Vì thiết bị châu Âu quá đắt nên sau khi tham khảo chuyên gia, mình quyết định mua chừng 1/3 dây chuyền từ Trung quốc, mình cần người giỏi tiếng Trung là như vậy. Hết năm 2003 mình kết thúc luôn hợp đồng phân phối, tập trung vào nhà xưởng, và đến mùa hè 2004 thì mẻ sản phẩm đầu tiên ra đời. Vị chuyên gia ở nhà máy 1 tháng, dạy hết các bài rồi về nước. Ngay sau đó thì chuyện xấu bắt đầu xảy ra: mặc dù đã vận dụng hết các bí quyết được học, gọi điện tham khảo đủ các cách mà sản phẩm ra cứ lúc được lúc không. Không những hàng bị trả về, mình còn nhận đủ mọi lời mắng chửi của khách, và điều kinh khủng nhất là không hiểu tại sao lại như vậy. Ban đầu mình nghi vị chuyên gia giấu bài, nhưng khi nói chuyện đó ra ông ấy gạt ngay: “không dạy chúng mày thì tao cũng mang theo bí quyết xuống mồ, giấu để làm gì chứ?” Mình chuyển sang kiểm tra các quy trình vận hành, cũng không phải, vì công nhân mình tuyển cẩn thận, trả lương tốt, làm việc rất nghiêm túc. Nhưng cũng từ kiểm tra vận hành mà mình phát hiện ra một việc khác: thiết bị Trung quốc có vấn đề. 

Mình thuê người kiểm định lại, đúng là hàng Trung quốc bị ăn cắp chất lượng. Sự ăn cắp này rất tinh vi, dường như cty Trung quốc biết trước máy móc sẽ hoạt động chính xác trong điều kiện nào để sản xuất những linh kiện chịu đựng quá điều kiện đó một chút. Có điều vì khí hậu nóng ẩm và điện áp không chuẩn ở Việt nam nên điều kiện công tác của máy không hoàn toàn giống như xác định của chuyên gia, lúc đó thiết bị Trung quốc mới lộ ra chuyện bị ăn cắp chất lượng. Quá trình chuẩn bị, chỉ có ba người là mình và hai anh em đó biết về công thức sản xuất, người em lại phụ trách thương lượng mua thiết bị Trung quốc. Chắp nối lại các sự kiện, mình mới bàng hoàng khi nhận ra một điều: mình đã bị qua mặt, bị tham những một cách trắng trợn. 

Lấy một ví dụ cho các bạn dễ hiểu: mình đặt một van chịu được 350 độ nhưng người em biết sản xuất chỉ cần 250 độ, thế là hắn ta nói với nhà máy Trung quốc chỉ lấy van chịu được 280 độ nhưng vẫn làm hồ sơ kỹ thuật và tính giá bằng van 350 độ. Số tiền chênh lệch giữa hai loại van, cty Trung quốc sẽ trả lại bằng tiền mặt cho người em coi như “phí môi giới”. Nếu như những điều kiện sản xuất ở Việt nam mà chuẩn như ở châu Âu thì có lẽ còn lâu mình mới phát hiện ra.Không phải mình không biết nhìn người, nhưng đã để tình bạn từ thửa hàn vi làm mờ mắt. Mình đã tin tưởng hai anh em họ vô điều kiện, thậm chí khi hàng hỏng bị trả về mình đã nói “nếu thất bại, tớ sẽ bảo toàn vốn góp cho các cậu, đừng lo.” Thế mà họ đã đối xử với mình như vậy. 

Cuộc gặp với hai anh em sau đó là một trong những cuộc nói chuyện khó khăn và nặng nề nhất trong đời mình. Cuối cùng hai bên đồng ý rằng mình sẽ bỏ ra 70% số tiền góp vốn của hai anh em để lấy lại toàn bộ cổ phần, và coi như chấm dứt quan hệ. Mình còn lại nhà máy với một dây chuyền sản xuất không đú tiêu chuẩn, một kho hàng kém chất lượng và một tài khoản rỗng tuếch. Có lẽ trong tất cả tình huống hết hy vọng, con người ta cuối cùng cũng tìm về gia đình. Mình phải xin bố mẹ bán đi ngôi nhà đang ở, dọn vào một căn hộ chung cư cũ kỹ để lấy tiền tái thiết nhà máy. Trong lần này, vị chuyện gia già lại trở thành ân nhân khi tìm được cho mình một số thiết bị cũ nhưng còn tốt của Đức, và tình nguyện sang lần thứ hai, chỉ ở nhà nghỉ 200.000 đồng một ngày, lăn lộn với mình và công nhân suốt 2 tháng cho đến khi nhà máy hoạt động ổn định.

Suốt một thời gian dài, đầu mình luôn ở trạng thái căng như dây đàn. Sau khi nhà máy cho ra được mẻ sản phẩm đạt chuẩn thứ bảy không cần đến chuyên gia, nghĩa là đã coi như thành công, lúc đó mình mới gục xuống ngủ một mạch liền 40 tiếng. Mẹ mình sợ quá phải gọi bác sĩ, ông chú bán sĩ chỉ cười “cứ cho nó ngủ chán nó khắc dậy!”  Mình còn phải mất rất nhiều công để thuyết phục các bạn hàng tin lại vào sản phẩm của mình, nhưng khi đã gây dựng được lòng tin thì doanh thu tăng rất nhanh. Sản phẩm của mình thuần túy là kỹ thuật, không có một chút quan hệ hay chính trị nên thu nhập của mình nghiêm túc và sạch hoàn toàn.

Sau chuyện buồn với mối tình say nắng, mình gần như mất cảm giác với hẹn hò yêu đương. Thêm vào sản xuất quá bận rộn nên một thời gian dài, thuyền trưởng Húc sống gần như một nhà tu hành. Có bắt tay vào mới biết, quản lý sản xuất chẳng khác gì nuôi con mọn. Phải lo toan hàng trăm thứ bà dằn, mà thiếu một thứ nhỏ cũng có thể khiến cho cả dây chuyền ngưng trệ. Suốt mấy năm liền, ngày nào mình cũng 5 rưỡi dậy, 6 giờ đi, tối 9 giờ về ăn với bố mẹ bữa cơm rồi lăn ra ngủ. Thời khóa biểu như vậy, có muốn cũng không thể tìm hiểu hẹn hò ai.

Bù lại, mình có những niềm vui khác. Cảm giác là người duy nhất ở Việt nam làm ra những sản phẩm đó và còn hoàn thiện được thêm là một niềm tự hào đặc biệt, thế đứng “vững như bàn thạch” không phụ thuộc vào ai là một kiêu hãnh khác. Nếu thương mại chú trọng doanh thu và lợi nhuận thì sản xuất quan trọng nhất là sự liên tục và ổn định, có lẽ vì vậy mà mình dần trở thành điềm tĩnh và bao dung hơn. Kể cả hai người bạn từng chút nữa làm mình phá sản, mình cũng đã làm lành và còn tư vấn cho một việc kinh doanh tương đối tốt.  Mãi đến năm 2007, dưới sự thúc giục rất nhiệt tình của vợ chồng một người bạn lâu năm, mình mới lại có một buổi giới thiệu. Nàng là người đẹp và người mẫu tương đối có danh, mình thì, mặc dù có một số kiến thức về thời trang, thực sự không có thiện cảm mấy với giới showbiz. Nhưng chị vợ, cũng là dì họ của nàng, cứ nhấn mạnh “nó ngoan ngoãn ngây thơ lắm”, và cùng chồng lôi mình ra cà phê gặp cô cháu bằng được.

Quả thực nàng rất đẹp, đẹp hơn nhiều so với trong ảnh. Ngay từ đầu mình đã khẳng định nàng ngoan nhưng không hề ngây thơ. Dù sao thì mình cũng không phải là cậu bé mới lớn nên cả bọn bốn người nói chuyện rất vui vẻ và đến cuối buổi, với sự đảm bảo của cô chú nàng, mình đã được phép chở nàng về nhà. Mình và nàng trở thành bạn thân khá nhanh, chính nàng đã tự nói với mình “Em chưa thân với ai nhanh như thế, chỉ vì tiếp xúc với anh ngay từ đầu em đã có cảm giác an toàn.” Sau hơn 1 tháng nàng bắt đầu nhờ mình đi cùng đến các nơi, và lần nào mình cũng gây được ấn tượng rất tốt. Đến một lúc mình đột nhiên nhận ra, hình như mình đã thâm nhập kha khá vào giới showbiz. 

Gặp một số người mẫu và người đẹp mình mới thấy, thực ra nhiều người trong họ khá thông minh, có điều vì mất tập trung và rời bỏ sách vở quá sớm nên hầu hết đều trở thành người ít kiến thức, hời hợt và ồn ào. Một số người mình gặp còn như lúc nào cũng lơ lửng trong mây đến mức không thể tưởng tượng nổi, khi không làm nghề được nữa thì họ sẽ sống như thế nào. Có một điều mình hiểu ra và thông cảm là trong giới này, chuyện một người phải có nhà tài trợ là gần như tất yếu, nhà tài trợ đó có thể là gia đình (như cô bạn mình), là công ty quản lý hay một cá nhân nào đó. Chuyện “hư, ngoan” của giới showbiz rất khác với đời thường và vì thế, có lẽ khó lấy những tiêu chuẩn truyền thống để đánh giá được.

Và ấn tượng sâu sắc nhất của mình với giới này là sự kèn cựa khủng khiếp. Ai cũng cố gắng nổi trội, ai cũng không muốn cho người khác hơn mình, bất kể là trong nghề hay trong cuộc sống riêng. Chính mình cũng từng là “nạn nhân” của chuyện đó. Như đã nói, cô bạn của mình có một số lần nhờ mình tháp tùng và đưa đi nhân dịp nọ kia. Lần nào cũng vậy, mình luôn tỏ thái độ khiêm tốn và thân thiện vừa phải, cộng thêm những món quà mình tặng nàng cũng đắt tiền và sang trọng vừa phải nhưng rất phù hợp, khiến mình nhanh chóng gây được ấn tượng của một “đại-gia-tử-tế” (thú thực lần đầu tiên được ca ngợi là đại gia, mình tí nữa sặc nước ra bàn). Và vì thế, lập tức có ngay những người thấy ngứa mắt với cô bạn. 

Một buổi tối mình tự nhiên nhận được một tin nhắn “Anh yy, anh không biết em nhưng em biết rất rõ zz (cô bạn của mình), chắc anh không biết nó là người thế nào đâu.” Đầu tiên mình hơi ngạc nhiên, chỉ nhắn lại “Xin lỗi, tôi không hiểu bạn định nói gì.” Dường như chỉ chờ có thế, người kia tuôn luôn một tràng “Anh có biết nó đã cặp với ai, anh có biết cái xe của nó ai mua cho không, anh có biết blablabla không…?” Mình hiểu đã gặp một kẻ phá hoại nặc danh nên nhắn lại “Xin lỗi, tôi không quan tâm đến chuyện đó” rồi tắt máy. Thế mà mấy hôm sau, một số khác lấy danh đàn ông lại nhắn cho mình “Tôi là người đã từng… với zz, vì không muốn anh bị lừa nên cho anh biết…” Khi mình bực quá nhắn lại “Tôi có rất nhiều bạn làm công an, anh có muốn gặp nói chuyện không?” thì số kia im luôn. Chắc kẻ nặc danh kia nghĩ mình là “đại gia” thì chắc phải ghê gớm lắm nên không dám phá tiếp, rõ ràng hắn non gan và rất thiếu hiểu biết. Mình cũng bỏ qua và gần như quên đi, cho đến gần 4 tháng sau… 

Hôm đó mình cùng cô bạn đến một bữa tiệc nhỏ. Mình đến nhà chờ đưa nàng đi, nàng vừa xuống cầu thang thì có điện thoại. Lên phòng nói chuyện một lúc, khi xuống nàng mới kể lại để xin lỗi “Điện thoại của B. Nó vào Phú quốc chiều nay, lớ ngớ bị giật mất mobile phải mua một chiếc rẻ tiền dùng tạm, may mà trong túi vẫn còn một cái sim.” Tự nhiên trong đầu mình sinh ra linh tính. Đến bữa tiệc, lúc cô bạn nhờ cầm túi để đi vệ sinh, mình lấy nhanh điện thoại của nàng ra xem. Quả nhiên số B. vừa gọi chính là 1 trong 2 số nặc danh đã nhắn tin cho mình 4 tháng trước, trong khi nàng từng kể với mình “cùng nghề, em chỉ chơi được với mình nó”! Dần dần mình cảm thấy mệt mỏi, nàng cũng nhận ra điều đó. Sau một cuộc nói chuyện thẳng thắn và tình cảm, mình và nàng đồng ý nên chấm dứt thì hơn. Hai người thuộc về hai nơi khác nhau mà muốn kết hợp, một trong hai phải từ bỏ thế giới của mình. Vậy thì tốt nhất nên giữ một khoảng cách vừa đủ… 

Có lẽ đó là mối quan hệ duy nhất mà sau khi chia tay, mình với người kia vẫn giữ được tình cảm tốt đẹp. Hàng năm mình đều chúc mừng và gửi quà cho nàng dịp sinh nhật và năm mới. Đám cưới của mình, nàng kéo một đám người mẫu đến dự làm khách khứa lác hết mắt, sau đó nàng có nói nhỏ với mình “Em vẫn tức lắm, nhưng thấy vợ anh thì em chịu thua rồi!”

Theo CaptainHook - WTT

Xem tiếp: Vợ ơi... anh rước được em về rồi! (4)