Bà nội trợ bàng hoàng khi biết lâu nay vẫn ăn nước mắm ’hóa chất’

Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng nước mắm công nghiệp này không khác gì với nước mắm truyền thống nguyên chất, vậy nên khá chủ quan khi lựa chọn nước mắm cho gia đình.

Nghĩ nước mắm nào đều... ủ từ cá

Tại một số siêu thị trên địa bàn Hà Nội, quầy hàng nước mắm luôn thu hút các chị em nội trợ, bởi đây là thành phần không thể thiếu trong bữa ăn. Tuy nhiên, nhiều bà nội trợ vẫn bất ngờ khi chúng tôi hỏi về cách phân biệt giữa nước mắm công nghiệp và nước mắm được ủ chắt.

Chị Chi Mai (Hà Đông, Hà Nội) cho hay: "Tôi vẫn mua nước mắm theo thói quen. Nhìn chai có nhãn nước mắm, người này bảo ngon người kia bảo được thì tôi chọn. Về ăn thử nếu được thì cứ thế mà mua. Nhà tôi cũng dùng một loại nước mắm mấy năm rồi. Tôi nghĩ nước mắm nào cũng như nhau đều do cá ủ ra cả".

Cũng giống như chị Chi Mai, chị Thủy (Nguyễn Khánh Toàn, Hà Nội) cho hay: "Đặt mua nước mắm cốt ở xa thì giá 200.000 đồng - 250.000 đồng/lít, thu nhập hai vợ chồng cũng vừa phải nên tôi vẫn chọn giá các chai nước mắm có giá 30.000 đồng/500ml, cũng có loại chỉ có giá 28.000 đồng/900ml. Đơn giản là nghĩ nước mắm nào chả là nước mắm".

Có rất nhiều người tiêu dùng không biết mình đang sử dụng nước mắm công nghiệp chứ không phải nước mắm nguyên chất.

Khi hỏi cả hai vị khách có biết về việc đang sử dụng nước mắm công nghiệp có chứa các chất phụ gia hay không thì cả hai bà nội trợ nói trên đều lắc đầu. 

Khi phóng viên Emdep.vn cầm trên tay 2 chai nước mắm. Thoạt nhìn vẻ bên ngoài đều không mấy khác nhau về màu sắc bên trong, nhãn ghi đều là nước mắm. Thế nhưng, khi so sánh thành phần ghi trên nhãn mới thấy rõ sự khác biệt

Ở chai nước mắm công nghiệp có ghi thành phần gồm: đường, tinh cốt cá cơm, chất điều vị và một loạt chất khác như: monosodium glutamatem, disodium inosinate, glutamic acid... Còn đối với loại nước mắm cốt nguyên chất chỉ có nước mắm (cá biển tươi và muối biển).

Người tiêu dùng muốn phân biệt nước mắm công nghiệp và nước mắm nguyên chất có thể xem qua thành phần ghi trên nhãn chai.

Các chuyên gia về an toàn thực phẩm từng cho hay, phân biệt giữa nước mắm công nghiệp và nước mắm ủ truyền thống có thể phân biệt qua thành phần nói trên.

Không chỉ khác nhau về thành phần bên trong mà giá cả của các loại nước mắm công nghiệp và nước mắm ủ truyền thống có sự chênh lệch đáng kể. Nếu như giá nước mắm công nghiệp khá rẻ dao động từ 30.000 đồng - 35.000 đồng/500ml, khi mua cả lít cũng chỉ khoảng 70.000 đồng/lít. Tuy nhiên, giá nước mắm ủ truyền thống sẽ đắt hơn dao động từ 150.000 đồng - 200.000 đồng/lít.

"Mức giá nước mắm ủ từ cá đắt hơn là vì mỗi lần chắt được một chai phải ủ nhiều tháng bao nhiêu công sức chứ không thể sản xuất hàng loạt, nhanh chóng được. Cho nên mức giá đó là hợp lý", một người bán nước mắm qua mạng cho hay.

Khó phân biệt vì đều ghi nhãn nước mắm

Theo PGS.TS Phan Thị Sửu (Chuyên gia an toàn thực phẩm), nước mắm cổ truyền nguyên chất là nước mắm được làm từ cá, muối, nước và cho lên men tự nhiên. Người chưng cất sẽ chườm muối nhẹ đến khi phân hủy hết rồi tăng thêm lượng muối đến khi đạt tới 20%. Sau khoảng 1 năm thì dừng lại để chắt nước cốt mắm, sau đó bổ sung nước để nấu lại sẽ có được nước mắm hạng 2, hạng 3. 

Nhìn chung, người tiêu dùng sẽ rất khó để phân biệt được đâu là nước mắm công nghiệp, đâu là nước mắm nguyên chất bởi tất cả các nhãn hàng đều gọi chung là "nước mắm". 

Một chuyên gia về vệ sinh an toàn thực phẩm cho biết, thành phần chính của nước mắm công nghiệp là tinh cốt cá cơm nhưng không một nhãn hiệu nào chịu ghi là bao nhiêu tinh cốt cá cơm được sử dụng. Đối với những loại nước mắm được pha chế theo kiểu cho một chút tinh cốt cá cơm rồi hòa chung với nước cùng mười mấy loại hóa chất khác như vậy thì không thể xứng gọi là nước mắm được, chỉ có thể gọi là nước chấm mà thôi. 

TS Trần Thị Dung, chuyên gia công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản (nguyên cán bộ Bộ Thủy sản cũ nay là Bộ NN-PTNT) cho biết: "Khái niệm nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp cần rạch ròi. Nước mắm truyền thống được tạo nên từ quá trình ủ lên men cá và muối trong thời gian từ 6 tháng trở lên. Nước mắm công nghiệp, nước mắm pha chế, bổ sung các chất đạm khác, phẩm màu, chất điều vị, chất bảo quản, hương liệu mùi cá... Người tiêu dùng cần hiểu rõ hai loại sản phẩm này để có sự lựa chọn đúng đắn thích hợp".

Cũng theo bà Dung, nước mắm được làm theo cách cách truyền thống thường hơi mặn vì được bảo quản bằng muối nhưng độ đạm lại rất cao. Khi dùng thứ nước mắm này, người tiêu dùng không cần lo lắng vì nó đảm bảo được độ đạm, chất dinh dưỡng và không ngại việc dùng chất bảo quản vì đã được bảo quản bằng chính độ mặn của muối. Khi sử dụng nước mắm nguyên chất nếu tinh ý có thể cảm nhận được vị ngọt lưu lại nơi cuối lưỡi sau khi nếm. 

Lương Chi

Nguồn: emdep