Cây vối có tên khoa học là Cleistocalyx operculatus, thuộc họ Sim (Myrtaceae), là loại cây mọc nhiều ở vùng nhiệt đới. Ở nước ta, cây vối thường mọc hoang ở bờ rào, bờ ao. Khi nước vối được sử dụng nhiều thì loài cây này được nhân trồng nhiều hơn trong các gia đình. Cây vối có thể dùng cả lá cây, nụ thậm chí cả rễ để sắc nước uống đều tốt.
Cây vối có hoa vào tháng 6, đây cũng là mùa lá và nụ vối ngon nhất. Thông thường, có thể dùng cả nụ và lá tươi hãm trà hoặc phơi khô dùng dần. Vối vị đắng, chát, tính mát có tác dụng thanh nhiệt rất tốt.
Nụ và lá vối tươi sẽ tốt hơn nhiều lá hoặc nụ vối đã phơi khô (Ảnh minh họa)
Một số tác dụng chữa bệnh từ nước vối
- Điều trị chứng tiểu đường: Gần đây nụ vối được phát hiện có chứa một hàm lượng polyphenol cao và hoạt chất ức chế men alpha-glucosidase nên có thể hỗ trợ phòng và điều trị chứng tiểu đường. Các kết quả được tiến hành trong phòng thí nghiệm cũng cho thấy nụ vối có khả năng triệt tiêu các gốc tự do, chống ô xy hoá mạnh. Khả năng chống ô xy hoá của nụ vối làm giảm sự hình thành đục thuỷ tinh thể, bảo vệ sự tổn thương tế bào bê-ta tuyến tụy, phục hồi các men chống ô xy hoá trong cơ thể.
- Cải thiện hệ tiêu hóa, chữa bệnh đại tràng mãn, chữa viêm gan, vàng da: Theo Đông y, lá vối có tính vị quy kinh, nụ và lá vối có tính hàn mát, vị đắng không có độc có tác dụng thanh nhiệt, kiện tỳ, ăn không tiêu. Chất đắng trong lá và nụ vối kích thích nhiều dịch vị tiêu hóa. Mặt khác, chất tannin giúp bảo vệ niêm mạc ruột, chất tinh dầu có tính kháng khuẩn cao nhưng không gây hại cho những vi khuẩn có ích cư trú trong ống tiêu hóa. Vì vậy lá và nụ vối giúp ăn ngon, tiêu hóa tốt.
- Hỗ trợ điều trị gout: Tác dụng của lá và nụ vối giúp tiêu hóa thức ăn, nhất là thức ăn có nhiều dầu mỡ. Do vậy, nếu dùng thường xuyên lá và nụ vối có tác dụng hỗ trợ, làm tan các chất uric đào thải ra ngoài nên góp phần trong phòng ngừa, điều trị bệnh gout. Tuy nhiên, nước vối chỉ hỗ trợ phần nào cho bệnh nhân gout chứ không phải chữa hoàn toàn vì gout do nhiều nguyên nhân. Người bệnh cần kết hợp điều trị thuốc và có chế độ ăn uống, luyện tập hợp lý.
Nụ và lá vối có thể phơi khô dùng dần (Ảnh minh họa)
Những bài thuốc kết hợp từ nụ, lá, vỏ cây vối
-Trị đau bụng đi ngoài: Lá vối 3 cái, vỏ ổi rộp 8g, núm quả chuối tiêu 10g. Cùng thái nhỏ phơi khô sắc với 400ml nước, còn 100ml chia 2 lần uống trong ngày, dùng liền 2 - 3 ngày.
-Chữa đầy bụng, không tiêu: Vỏ thân cây vối 6 - 12g, sắc kỹ lấy nước đặc uống 2 lần trong ngày. Hoặc nụ vối 10 - 15g, sắc lấy nước đặc uống 3 lần trong ngày.
-Chữa lở ngứa, chốc đầu: Lấy lá vối lượng vừa đủ nấu kỹ lấy nước để tắm, rửa nơi lở ngứa và gội đầu chữa chốc lở.
-Giúp giảm mỡ máu: Nụ vối 15 - 20g, hãm lấy nước uống thay trà trong ngày hay nấu thành nước đặc chia 3 lần uống trong ngày. Cần uống thường xuyên.
-Hỗ trợ trị tiểu đường: Nụ vối 15 - 20g, sắc lấy nước chia 3 lần uống trong ngày hay hãm uống thay trà.
-Chữa bỏng: Vỏ cây vối cạo bỏ vỏ thô, rửa sạch, giã nát, hòa với nước sôi để nguội, lọc lấy nước, bôi lên khắp chỗ bỏng. Thuốc sẽ làm giảm tiết dịch, hết phồng, dịu đau, hạn chế sự phát triển của vi trùng.
-Viêm gan, vàng da: Dùng rễ 200g mỗi ngày, nấu sắc uống.
-Viêm da lở ngứa: Sắc lá vối lấy nước đặc để bôi.
-Chữa viêm đại tràng mãn tính, đau bụng âm ỉ: Khoảng 200g lá vối tươi, xé nhỏ, chế vào 2 lít nước sôi, ngâm trong 1 giờ để uống thay nước.
Tốt nhất nên dùng lá, nụ vối tươi sẽ tốt hơn nhiều lá hoặc nụ vối đã phơi khô.
Lazy
(Theo Congluan)
Nguồn: emdep