Trong tác phẩm “Duyệt Vi thảo đường bút ký” của Kỷ Hiểu Lam có ghi lại câu chuyện thế này. Tộc tổ Lôi Dương Công kể chuyện ngày xưa có một người từng gặp tiểu quỷ ở chốn âm phủ. Hai người bọn họ đã nói chuyện với nhau rất nhiều.
Nguyên văn trong cuốn “Duyệt Vi thảo đường bút ký” như sau.
Tộc tổ Lôi Dương Công kể chuyện một người sau khi gặp sứ giả âm phủ, anh ấy bèn hỏi: “Có phải vận mệnh đều đã được định trước rồi không?”

Ảnh minh họa
Sứ giả đáp: “Đúng thế. Nhưng số mệnh cùng quẫn hay thông đạt, trường thọ hay đoản mệnh cũng giống như tiểu thuyết thời Đường kể chuyện dự đoán lương thực thì bèn nghe theo thuật sỹ bói toán vậy. Nếu ai ai cũng ghi nhớ những chuyện vụn vặt như thế, tuy là đâu đâu cũng có kệ giá cất giữ nhưng không thể ghi vào sổ sách.” Người kia hỏi: “Định số có thể chuyển dịch không?”
Sứ giả đáp: “Có thể. Đại thiện ắt sẽ dịch chuyển, đại ác ắt sẽ dịch chuyển.”
Người kia hỏi: “Ai định ra và ai dịch chuyển?”
Sứ giả đáp: “Tự bản thân người đó định ra và dịch chuyển. Quỷ thần không có quyền xen vào.”
Người kia hỏi: “Quả báo có linh nghiệm hay không?”
Sứ giả đáp: “Ở nơi thế gian con người, thiện-ác phúc-họa căn cứ vào một đời này. Ở chốn âm ty địa phủ, thiện-ác bao gồm cả đời trước, phúc-họa bao gồm cả đời sau. Vậy nên, mọi chuyện dường như rõ ràng minh bạch cả.”
Người kia hỏi: “Vì sao quả báo không giống nhau?”
Sứ giả đáp: “Mỗi thứ đều tự có nguyên nhân của nó. Lấy con người làm thí dụ, cũng giống như chuyện thăng chức, Thượng thư thăng một bậc ắt là Tể tướng, điển sử thăng một bậc quan bất quá cũng chỉ là chức danh mà thôi. Tương tự, giáng chức cũng vậy, có người được thăng bậc quan, ngược lại sẽ có người không thăng bậc thì ắt sẽ bị giáng chức. Nguyên nhân giống nhau nhưng quả báo sẽ khác nhau.”
Người kia hỏi: “Vì sao không để cho con người biết trước?”
Sứ giả đáp: “Tình thế không cho phép. Biết trước ắt là những sự tình của con người. Gia Cát Vũ Hầu vì quản nhiều việc, sáu đại thần của hoàng đế vì biết rõ vận mệnh.”
Người kia hỏi: “Vì sao lại để cho con người ngẫu nhiên biết được?”
Sứ giả đáp: “Không có chuyện ngẫu nhiên. Nhờ vào trời đất quỷ thần để phơi bày nhân tâm, đó là chỗ mập mờ khó biết. Nếu không thì sẽ không làm như vậy.”
Trước đây Diêu Công từng nói: “Theo như bàn luận của Lôi Công có vẻ là ủy thác cho sứ giả âm phủ. Nhưng xét về lý, thiết nghĩ bất quá cũng chỉ như thế mà thôi.”
“Thế gian con người xem một đời luận thiện ác, phúc họa cũng giống như vậy. Dưới địa phủ, đồng thời xem xét các phương diện trong đời trước và đời sau để luận thiện ác và phúc họa, cho nên có trường hợp không thể cứ mỗi việc là gặp báo ứng.”
Ghi chép của Kỷ Hiểu Lam là giảng giải về đạo đức. Rốt cuộc thực sự có chuyện đó xảy ra hay không? Những lời nói của tiểu quỷ kia có đáng tin hay không? Kiếp nạn và tai họa có sẵn trong vận mệnh thực sự sẽ được thay đổi tùy vào thiện và ác hay không? Từ xưa đến nay thì luôn là thiện ác tất báo. Làm việc thiện thì tích đức gieo ác thì tích nghiệp, quy luật nhân quả không chừa một ai. Trên đầu ba thước đều có thần linh đang dõi theo mỗi việc con người làm.
Theo Đương Vân/Vandieuhay