Viêm màng não do... giun lươn

Bệnh nhi Đặng Anh T. , 13 tháng tuổi (xã Vật Lại, Ba Vì, Hà Nội) mắc bệnh viêm màng não do giun lươn cực hiếm gặp. Tại sao một đứa trẻ nhỏ chưa ăn thức ăn tái chín, không ăn rau sống lại có thể mắc viêm màng não do giun lươn?

PV báo đã trực tiếp gặp bệnh nhân và các bác sỹ điều trị cho trường hợp hiếm gặp này để có thông tin cụ thể.

Sốt, nôn, co giật, một ngày vào 3 viện

Cách đây không lâu, hình ảnh giun lươn bò dưới da của một phụ nữ tại Hà Nội đã thực sự khiến nhiều người giật mình về nguy cơ từ việc ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể gây bệnh.

Không những xâm nhập vào da, giun lươn còn có thể chui vào hệ tiêu hoá, thậm chí vào trong máu và lên não gây viêm màng não. Trường hợp cháu Đặng Anh T., 13 tháng tuổi khiến nhiều bác sỹ bất ngờ khi trẻ quá nhỏ lại có thể mắc bệnh này.

Sức khoẻ của cháu T. hiện đã ổn định, không còn sốt cao, co giật. Ảnh: Đỗ Thơm.

Chị Nguyễn Thị L. (27 tuổi, xã Vật Lại, Ba Vì, Hà Nội), mẹ cháu T. chia sẻ: “Lúc đầu, cháu có biểu hiện sốt, húng hắng ho, tôi đã đi mua thuốc hạ sốt cho cháu uống và có đỡ. Tuy nhiên, sau đó cháu lại tiếp tục sốt cao 38, 390C. Buổi tối, cháu sốt, quấy khóc nhiều và liên tục nôn.

Sáng sớm ngày 22/8, gia đình tôi đưa cháu vào bệnh viện Quảng Tây (Ba Vì, Hà Nội). Tại viện, cháu có biểu hiện co giật và các bác sỹ chẩn đoán cháu bị viêm màng não . Đến 8h tối, cháu được chuyển xuống bệnh viện Sơn Tây (Hà Nội).

Ngay sau đó, 10h tối, cháu tiếp tục được chuyển xuống bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn với chẩn đoán viêm màng não”.

Giọng chị L. gấp gáp và sự lo lắng vẫn còn hiện hữu trên gương mặt, chị không thể ngờ tình trạng bệnh của cháu lại nguy hiểm như vậy: “Dù cháu được các bác sỹ ở viện tuyến dưới chẩn đoán nhưng viêm màng não gì thì phải đợi kết quả khá lâu”. Chị L. thực sự bất ngờ khi các bác sỹ tại viện thông báo con mình bị viêm màng não do giun lươn.

“Cháu mới tập ăn cháo, thức ăn đều được gia đình nấu nhuyễn, tôi không hiểu sao giun lươn lại có thể vào cơ thể của cháu”, chị L. đặt câu hỏi.

Trước đó, có một trường hợp bệnh nhân 59 tuổi bị đau nặng hai chân, đi lại kém, phù nề, đau nặng, trí nhớ giảm sút, không ăn uống được, nôn và buồn nôn, sợ mùi thức ăn, cả ngày uống được chút bột ngũ cốc, nằm liệt...

Sau khi thăm khám nhiều nơi không ra nguyên nhân, ông được các y bác sỹ ở một viện tại Hà Nội nghi ngờ bệnh do ký sinh trùng nên chuyển đi xét nghiệm.

Kết quả thật bất ngờ, kiểm tra 10 loài ký sinh trùng nghi ngờ thì ông bị nhiễm 4 loài: Giun đũa chó, giun lươn ruột, giun đầu gai, giun lươn não với hiệu giá kháng thể rất cao (1/800 là gấp đôi ngưỡng dương). Sau một thời gian điều trị tại bệnh viện Đại học Y (Hà Nội) bệnh nhân đã có thể tự đi lại.

Đi chân trần, nghịch đất có thể “dẫn” giun lươn vào cơ thể

Thạc sỹ Nguyễn Văn Thường, Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội).

Trao đổi với PV, Thạc sỹ Nguyễn Văn Thường, Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội) cho biết, ông thật sự bất ngờ khi có kết quả khẳng định cháu T. bị viêm màng não do giun lươn.

Đây là trường hợp trẻ nhỏ 13 tháng tuổi mắc giun lươn đầu tiên mà ông gặp trong quá trình thăm khám, điều trị cho trẻ em.

“Nguyên nhân chính của bệnh là do ký sinh trùng tên gọi giun lươn xâm nhập vào màng não. Giun lươn khi xâm nhập vào cơ thể sẽ “chu du” trong máu, các tổ chức khác của cơ thể, vì nó có thể vào máu nên hoàn toàn có thể lên não gây viêm màng não. Thể viêm màng não này được gọi là thể viêm màng não tăng bạch cầu ái toan. Bệnh này nếu không được điều trị kịp thời thì biến chứng của bệnh nguy hiểm chung như bất kỳ bệnh viêm màng não nào. Bệnh nhân có thể bị liệt các dây thần kinh sọ não, nặng thì có trường hợp tử vong”.

Đặc biệt, bệnh này rất khó phát hiện và hiếm gặp, dễ bị nhầm với các bệnh khác. Bác sỹ Thường cho biết: “Bệnh nhân vào viện sốt cao, có dấu hiệu của bệnh viêm màng não như co giật, quấy, nôn trớ nhiều. Đặc biệt, khi làm xét nghiệm, lượng bạch cầu ái toan trong máu tăng rất cao. Chúng tôi đã làm Elisa dịch não tuỷ tìm bạch cầu ái toan trong dịch. Bình thường chỉ số bạch cầu ái toan là 350/ml máu nhưng trường hợp của cháu T. chỉ số này là 6.000/ml máu, hơn 20 lần so với người khoẻ”.

Về cơ chế lây nhiễm, bác sỹ Thường chia sẻ: “Thông thường, bệnh lây từ ốc sên có nhiễm ấu trùng hoặc do ăn rau sống có nhiễm ấu trùng, ốc, ếch, cua nhiễm giun lươn mà không được nấu chín. Trẻ em rất ít khi mắc bệnh này, đặc biệt là cháu T. mới được 13 tháng tuổi. Cháu không ăn ốc, ếch, rau sống, không ăn đồ tái. Vậy giun lươn vào cơ thể bằng đường nào?”.

Theo các bác sỹ, có thể do cháu đi chân đất, nghịch đất nghịch cát khiến ký sinh trùng này đi vào cơ thể. Chính vì vậy, theo khuyến cáo của các bác sỹ, đặc biệt với trẻ em sinh sống ở các vùng nông thôn, cha mẹ không nên cho các em đi chân đất.

Theo các chuyên gia y tế, nghi ngờ viêm màng não do giun lươn là khi khám lâm sàng bệnh nhân có biểu hiện thần kinh đi kèm với tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi. Chọc dịch não tủy là điều nên làm sớm để chẩn đoán xác định. Việc điều trị nên bắt đầu sớm để hạn chế biến chứng và di chứng về sau.

Bệnh nhân cần được theo dõi sát trong quá trình điều trị nội trú cũng như sau khi ra viện. Đối với người lớn phải ăn chín, đặc biệt là các loại ốc, cua phải ăn chín không nên ăn tái. Rau sống phải được rửa sạch dưới vòi nước chảy là những biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh viêm màng não tăng bạch cầu ái toan do ký sinh trùng.

Đỗ Thơm

Nguồn: nguoiduatin